Autor: Mateusz Wojtyra

W imieniu Organizatora, mam zaszczyt zaprosić Państwa do udziału w tegorocznej edycji konkursu, którego tematem jest: zapobieganie oszustwom popełnianym online na szkodę obywateli.

Wzorem ubiegłych lat, w ramach Europejskiej Sieci Zapobiegania Przestępczości (EUCPN) został ogłoszony konkurs na Europejską Nagrodę w Dziedzinie Zapobiegania Przestępczości (ECPA). W bieżącym roku za przeprowadzenie konkursu na poziomie UE odpowiedzialna jest Dania, jako kraj sprawujący Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej w II połowie 2025 r.

Celem konkursu jest identyfikowanie i promowanie najlepszych praktyk europejskich, które skutecznie przyczyniają się do zapobieżenia tego rodzaju przestępstwom. Jak wskazuje Prezydencja duńska, oszustwa popełniane online stanowią szybko rosnące i coraz bardziej złożone zagrożenie w UE. Według EU-SOCTA 2025 jest to rodzaj przestępczości zorganizowanej, którego przyrost jest najbardziej dynamiczny. Tego rodzaju przestępstwa dotykają zarówno osoby fizyczne, przedsiębiorstwa, jak i instytucje publiczne. Często skutkują one poważnymi konsekwencjami finansowymi i psychologicznymi, które dotykają ofiar. Ponadto zagrożenie to podważa zaufanie do instytucji i całego społeczeństwa cyfrowego.

Wiele ofiar doświadcza ponownych ataków, a szczególnie wrażliwe grupy są identyfikowane przez sprawców w drodze analizy danych oraz stanowią przedmiot profilowania. Oszustwa inwestycyjne, ataki phishingowe (za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz telefonów, w tym SMS-ów), czy też kradzież tożsamości to tylko kilka przykładów na to, w jaki sposób siatki przestępcze wykorzystują sferę cyfrową dla korzyści finansowych.

Można spodziewać się, że problem oszustw internetowych będzie wykazywał trend wzrostowy zarówno pod względem ilości, jak i złożoności, i pozostaną one wysoce dochodowe, służąc wzmocnieniu siatek przestępczych. Na szkody spowodowane oszustwami internetowymi zwrócono również uwagę w nowej, opublikowanej przez Komisję Europejską w kwietniu 2025 roku, europejskiej strategii bezpieczeństwa wewnętrznego. W dokumencie tym zapowiedziano opracowanie planu działania w sprawie oszustw internetowych. Plan ten będzie się koncentrował na zapobieganiu, skuteczniejszym egzekwowaniu prawa, lepszej ochronie ofiar oraz naprawie szkód.

Tegoroczna edycja konkursu ECPA jest poświęcona innowacyjnym, skutecznym projektom zapobiegania przestępczości mającym na celu ochronę obywateli przed oszustwami internetowymi. Projekty mogą dotyczyć interwencji technologicznych lub behawioralnych, partnerstw publiczno-prywatnych, współpracy transnarodowej, szkoleń bądź innych narzędzi dla organów egzekwowania prawa, lub strategii na rzecz społeczności lokalnych. Kluczowym wymogiem jest to, aby inicjatywa przyczyniała się do zapobiegania oszustwom internetowym wymierzonym w obywateli oraz skutkom takich oszustw. W tematykę konkursu wpisują się również inicjatywy dotyczące różnych etapów popełniania przestępstwa, mające na celu zakłócenie jego popełnienia, na przykład poprzez zapobieganie gromadzeniu zasobów [niezbędnych do popełnienia przestępstwa], takich jak werbunek młodych osób wykorzystywanych jako tzw. muły pieniężne (ang. – money mules) lub w roli innego pośrednika w popełnianiu czynu zabronionego; innym przykładem mogą być działania ukierunkowane na internetowe platformy handlowe, na których można nabyć narzędzia ułatwiające popełnienie przestępstwa, takie jak zestawy phishingowe oraz inne zasoby, w tym dane osobowe obywateli.

Nagrodę główną w konkursie stanowi kwota 10.000 euro. Ponadto regulamin przyznawania Europejskiej Nagrody w Dziedzinie Zapobiegania Przestępczości przewiduje również nagrody po 5.000 euro dla dwóch wyróżnionych projektów. Każde państwo członkowskie może zgłosić tylko jeden projekt do konkursu oraz ewentualnie dodatkowe projekty jako przykłady dobrych praktyk, w celu ich promocji, ale bez prawa udziału w konkursie. Zwycięzca tegorocznej edycji konkursu zostanie ogłoszony podczas Konferencji Dobrych Praktyk EUPCN, wstępnie zaplanowanej w dniach 27-28 listopada 2025 roku w Kopenhadze.

Zgodnie z § 3 pkt 2 Regulaminu krajowych eliminacji do corocznego konkursu „Europejskiej Nagrody w Dziedzinie Zapobiegania Przestępczości”, każdy podmiot może zgłosić maksymalnie 3 wybrane projekty do eliminacji krajowych. Istotnym warunkiem stawianym przez EUCPN jest wskazanie projektów, które zostały wcześniej poddane ewaluacji. Jednocześnie informuję, że na ocenę projektów w eliminacjach krajowych nie wpływają dołączone materiały promocyjne (np. ulotki, zdjęcia).

Polski kandydat do nagrody ECPA zostanie wybrany przez komisję powołaną przez Departament Porządku Publicznego MSWiA. Wybrany kandydat zostanie poproszony o przetłumaczenie formularza zgłoszeniowego projektu na język angielski. Ponadto, zwycięzca będzie miał możliwość wzięcia udziału w Konferencji Dobrych Praktyk. Koszty związane z tłumaczeniem oraz udziałem w konferencji pokrywa zwycięzca eliminacji krajowych. W przypadku braku możliwości udziału zwycięzcy w konferencji, przygotowaną przez zwycięzcę, w języku angielskim, prezentację, może wygłosić krajowy przedstawiciel Polski w EUCPN lub inny uczestnik konferencji.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że projekty opisane na załączonym formularzu zgłoszeniowym (w języku polskim) należy składać do dnia 13 sierpnia 2025 roku do Departamentu Porządku Publicznego MSWiA na adres:

Departament Porządku Publicznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji,
ul. Stefana Batorego 5, 02-591 Warszawa
(ePUAP: /MSWIA/domyslna lub /MSWIA/SkrytkaESP)

oraz jednocześnie w formie elektronicznej – na adresy poczty elektronicznej: Krajowego Przedstawiciela w EUCPN: pawel.piaskowski@mswia.gov.pl i Sekretariatu Departamentu Porządku Publicznego: sekretariat.dpp@mswia.gov.pl.

Informacja na temat eliminacji krajowych do konkursu ECPA (wraz z załącznikami) została również zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakładce dotyczącej EUCPN.

Załączniki: